زنجیره زلزله‌های تهران؛ پیش‌درآمد یك اتفاق بزرگ‌ یا خنثی شدن تنش؟

رئیس مركز لرزه نگاری باندپهن كشور با تحلیل زلزله های تهران گفت: وقوع چنین زمین‌لرزه‌هایی برای گسل‌های فعال منطقه طبیعی است.

1405/02/24
|
06:00

به گزارش روابط عمومی رادیو سلامت، مجید معهود عضو هیئت علمی پژوهشكده زلزله‌شناسی پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله و رئیس مركز شبكه لرزه‌نگاری باندپهن كشور اظهار كرد: 22 اردیبهشت 1405 فعالیت لرزه‌ای به‌طور محسوس در تهران آغاز شد و محل رخداد این زمین‌لرزه‌ها در محل تلاقی گسل‌های مشا و شمال تهران در منطقه نزدیك پردیس است.

معهود افزود: این منطقه در گذشته نیز فعالیت لرزه‌ای ثبت‌شده داشته و این بخش از گسل‌های مشا و شمال تهران از جمله بخش‌های بسیار فعال این گسل‌ها به شمار می‌روند.

وی با اشاره به موقعیت تهران نسبت به این گسل‌ها گفت: شهر تهران به دلیل نزدیكی به گسل‌های مهم كه در گذشته نیز لرزه‌خیزی تاریخی قابل توجهی داشته‌اند، در فاصله حدود 40 كیلومتری منطقه لرزه‌خیز پردیس قرار دارد و با توجه به اهمیت این گسل‌ها و نیز قرارگیری كلان‌شهر تهران در مجاورت آن‌ها، توجه ویژه به افزایش آگاهی و آمادگی مردم ضروری است.

عضو هیأت علمی پژوهشكده زلزله‌شناسی همچنین بیان كرد: سه زمین‌لرزه دیگر نیز در سال‌های گذشته دقیقاً در همین منطقه رخ داده است؛ از جمله زمین‌لرزه‌ای با بزرگی 2.5 در تاریخ 10 ژانویه 2023، زمین‌لرزه‌ای با بزرگی 2.6 در 7 نوامبر 2022 و زمین‌لرزه‌ای با بزرگی 3.3 در 11 مارس 2016.

وی ادامه داد: همچنین سحرگاه جمعه 19 اردیبهشت 1399 نیز زمین‌لرزه‌ای با بزرگی 5.0 در عمق 11 كیلومتری و بر روی گسل مشا در فاصله 7 كیلومتری شهر دماوند در استان تهران رخ داد.

معهود با اشاره به ویژگی‌های زمین‌شناسی منطقه گفت: محل وقوع این زمین‌لرزه‌ها در محل تلاقی گسل‌های مشا و شمال تهران است. گسل مشا به عنوان مهم‌ترین گسل البرز مركزی شناخته می‌شود كه آثار آن دست‌كم در حدود 170 كیلومتر از آبیك تا فیروزكوه قابل مشاهده است.

وی توضیح داد: در امتداد این گسل، برخی نقاط به صورت بالارانده (upthrust) و برخی نقاط به صورت رورانده (overthrust) قابل تفسیر هستند. در حوالی لواسان در شرق تهران، این گسل به دو شاخه تقسیم می‌شود كه شاخه جنوبی آن به عنوان گسل شمال تهران شناخته می‌شود.

این پژوهشگر زلزله‌شناسی افزود: به عقیده برخی پژوهشگران، انتهای شرقی گسل شمال تهران در منطقه لواسانات قرار دارد و به صورت یك ساختار چپ‌پله به گسل مشا متصل می‌شود.

وی ادامه داد: از مهم‌ترین گسل‌های تهران می‌توان به گسل نیاوران اشاره كرد كه در فاصله یك كیلومتری جنوب گسل شمال تهران و تقریباً موازی با امتداد آن قرار دارد.

معهود تصریح كرد: این گسل با طول حدود 12 كیلومتر به عنوان یك گسل راندگی با شیب به سمت شمال و با امتداد ENE-WSW شناخته می‌شود. برخی محققان نیز شواهدی از وجود حركات امتدادلغز چپ‌گرد در بخش شرقی این گسل ارائه كرده‌اند كه از جمله آن‌ها می‌توان به جابه‌جایی بیش از 500 متر یك تراس باقی‌مانده به صورت چپ‌گرد در روستای دارآباد اشاره كرد.

وی درباره وضعیت لرزه‌خیزی منطقه گفت: وقوع چنین زمین‌لرزه‌هایی برای گسل‌های فعال منطقه طبیعی است و با توجه به رخداد زلزله‌ها در سالیان گذشته، این رخدادها نشانه تغییر روند لرزه‌خیزی منطقه محسوب نمی‌شوند.

رئیس مركز شبكه لرزه‌نگاری باندپهن كشور تأكید كرد: تغییر رفتار لرزه‌ای ناگهانی در مناطق فعال، مانند افزایش ناگهانی یا كاهش محسوس فعالیت، می‌تواند نشان‌دهنده احتمال وقوع رخدادهای بزرگ‌تر باشد كه خوشبختانه در این منطقه چنین تغییر رفتاری مشاهده نشده است.

وی در پایان خاطرنشان كرد: پتانسیل بالای لرزه‌خیزی در گستره استان تهران، سابقه وقوع زمین‌لرزه‌های تاریخی بزرگ و مخرب، لرزه‌خیزی دستگاهی بالا، وجود گسل‌های لرزه‌ای مهم با ابعاد بزرگ و فراوانی گسل‌های فعال متعدد در گستره استان تهران از جمله دلایل اهمیت لرزه‌ای این منطقه به شمار می‌رود.

دسترسی سریع