درد پاشنه پا به عنوان یكی از شایعترین شكایات اسكلتی عضلانی، سالانه بخش قابل توجهی از مراجعات به كلینیكهای توانبخشی را به خود اختصاص میدهد.
به گزارش روابط عمومی رادیو سلامت، زهرا زارع، متخصص طب فیزیكی و توانبخشی، با تأكید بر لزوم اصلاح باورهای عمومی درباره عارضه درد پاشنه پا، زوایای تخصصی مدیریت درد پاشنه را تشریح كرد.
وی با عنوان این مطلب كه در میان عامه مردم عارضه «درد پاشنه» پا به غلط با نام «خار پاشنه» شناخته میشود، اظهار داشت: از منظر تخصصی، علت اصلی درد، معمولاً التهاب و تغییر فاشیای كف پا است. در واقع، وجود زائده استخوانی كه در تصاویر رادیولوژی مشاهده میشود، لزوماً با درد بیمار ارتباط مستقیم ندارد و نباید به عنوان عامل اصلی درد تلقی شود.
زارع، فاشیای كف پا را باندی ضخیم از بافت همبند توصیف كرد كه وظیفه حیاتی حمایت از قوس طولی پا و جذب شوكهای مكانیكی را بر عهده دارد و گفت: ضربات ریز و تكرار شونده در محل اتصال فاشیا به استخوان، منجر به واكنشهای التهابی و در نهایت تغییرات آسیب شناختی بافت آن میشود.
وی، عوامل مستعدكننده این بیماری را در چهار دسته اصلی اختلالات بیومكانیك (مانند كف پای صاف یا چرخش بیش از حد پا به داخل)، مؤلفههای شغلی (ایستادن طولانیمدت بر سطوح سخت و نشستنهای مداوم كه موجب كوتاهی عضلات پشت ساق میشود)، اختلالات عضلانی (به ویژه كوتاهی تاندون آشیل) وشاخص توده بدنی (BMI) بالا (كه استرس مكانیكی بر بافت نرم كف پا را افزایش میدهد) عنوان كرد.
این متخصص طب فیزیكی و توانبخشی، تشخیص این عارضه را عمدتاً مبتنی بر تاریخچه بالینی و معاینه فیزیكی دانست و افزود: بارزترین علامت، درد در اولین قدمهای صبحگاهی یا پس از دورههای استراحت طولانی است كه با فعالیت ملایم كاهش مییابد.
به گفته زارع، استفاده از كفشهای تخت (بدون قوس) یا پاشنههای بسیار بلند، ریسك آسیب را به شدت افزایش میدهد، انجام تمرینات كششی و گرم كردن اصولی پیش از شروع فعالیتهای ورزشی یا شیفتهای كاری پرتحرك الزامی است و همچنین حفظ تناسب اندام، موثرترین راه برای كاهش بار مكانیكی دائمی بر سیستم اسكلتی پاست.
وی همچنین بر اهمیت تمرینات عملكردی تأكید كرد و افزود: تمرینات كششی ساق و كفپا باید اصولی و مداوم انجام شوند؛ هر حركت 30 ثانیه نگه داشته و 3 تا 5 مرتبه تكرار شود. همچنین تقویت عضلات داخلی پا (مانند جمع كردن حوله با انگشتان) به عنوان ضربهگیر، بار را از روی بافت حساس فاشیا برمیدارد.
زارع در پایان خاطرنشان كرد: درمان موفقیتآمیز نیازمند یك رویكرد چندجانبه است، تمامی مداخلات تخصصی از جمله آنالیز گیت (نحوه راه رفتن) و تجویز كفیهای ارتوپدیك اختصاصی، تمریندرمانی، تزریقات تخصصی و روش های نوین مانند شاكویو و لیزر پرتوان، تحت نظر متخصص انجام می شود و لازم است بیماران بدانند كه جراحی آخرین راهكار محسوب میشود و بیش از 95 درصد بیماران با روشهای غیرتهاجمی و اصلاح بیومكانیك به بهبودی كامل دست مییابند.
