بسیاری تصور میكنند خطر اصلی انفجار، تركشها هستند؛ اما «قاتل خاموش»، موج صوتی و فشار شدیدی است كه میتواند در كسری از ثانیه باعث پارگی پرده صماخ، جابجایی استخوانچههای گوش میانی و آسیب دائمیبه اعصاب شنوایی شود.
به گزارش روابط عمومی رادیو سلامت، در هنگام وقوع حملات هوایی و انفجارها
سیستم شنوایی ما تنها یك «حس» نیست، بلكه مهمترین ابزار برای درك محیط و حفظ تعادل است. موج انفجار (Overpressure) پدیدهای است كه با سرعتی فراتر از صوت، فشاری ناگهانی و عظیم را به مجرای گوش وارد میكند. بسیاری تصور میكنند خطر اصلی انفجار، تركشها هستند؛ اما «قاتل خاموش»، موج صوتی و فشار شدیدی است كه میتواند در كسری از ثانیه باعث پارگی پرده صماخ، جابجایی استخوانچههای گوش میانی و آسیب دائمیبه اعصاب شنوایی شود. از دست دادن شنوایی در لحظه حادثه، یعنی از دست دادن توانایی شنیدنِ صداهای امدادرسانان، هشدارهای بعدی و حتی توانایی حفظ تعادل برای فرار از منطقه خطر.
رعایت این چهار اصل به محافظت از شنوایی در زمان انفجار كمك میكند :
1. تكنیك دوگانه «دهان-گوش»
به محض مشاهده نور انفجار یا احساس لرزش، قبل از رسیدن موج صوتی:
- دهان را نیمهباز (شل) نگه دارید: فك را منقبض نكنید. این كار باعث میشود فشار هوا از طریق «شیپور استاش» در دو طرف پرده گوش تراز شود.
- گوشها را با كف دست محكم بپوشانید: انگشتان را پشت سر بگیرید و با گودی كف دست، سوراخ گوش را كاملاً پلمب كنید. این كار مانند یك كلاه ایمنی لحظهای، از ورود مستقیم موجِ ضربهای (Blast Wave) به مجرای باریك گوش و پاره شدن پرده صماخ جلوگیری میكند.
2. وضعیت بدنی
برخلاف باورهای قدیمی، چسباندن سینه و شكم به زمین در هنگام انفجار میتواند آسیب زننده باشد:
- وضعیت آرنج و زانو : روی زمین دراز بكشید اما شكم و قفسه سینه را با كمی فاصله از زمین نگه دارید.
- علت علمی: زمین لرزشهای ناشی از انفجار (Ground Shock) را با قدرتی ویرانگر منتقل میكند. تماس مستقیم بدن با زمین سخت، این انرژی را مستقیماً به ارگانهای توخالی (ریه و قلب) منتقل كرده و باعث خونریزی داخلی بدون جراحت ظاهری میشود.
3. انتخاب پناهگاه
- دوری از كنجها و دیوارهای سخت و بتنی : موج انفجار در برخورد با دیوارهای بتنی و گوشههای 90 درجه «تشدید» (Amplify) میشود.
موانع نرم: پناه گرفتن پشت تپه خاكی، كیسه شن یا حتی مبلمان ضخیم بسیار ایمنتر از ایستادن كنار یك دیوار بتنی است؛ زیرا اجسام نرم انرژی موج را جذب میكنند در حالی كه بتن آن را بازتاب میدهد.